Ioarera Santikurutze Kanpezura

Codes mendilerroak, Kantabria-Toloño mendilerroarekin batera batasun geologiko eta geomorfologikoa osatzen duenak, Ioar gailurra du bereizgarri, ibilbide honen helburu nagusia dena. Santikurutze Kanpezutik abiatuko gara, eta lehendabizi Uxanurirantz joko dugu, hego-mendebalderantz. Nafarroako herri horretatik hurbil, laurogeita hamar graduko bira egingo dugu mendirantz, sakana ezezagun batetik igoera aldapatsuari aurre egiteko, Ioar beraren eta 46 metro beherago dagoen Grudo izeneko mendebaldeko puntaren artean dagoen mendi-lepo irekian kokatzen gaituena. Bietara igo eta gero La Llana mendi-lepora jaitsiko gara, eta handik PR-A 72 "Senda Ioar" bidezidor balizatua hartuko dugu, ibibide eder batetik hasierako abiapuntura itzultzen gaituena.

Santikurutze Kanpezura A-132 Gasteiz-Lizarra errepidetik edo A-2128tik heltzen da, Aguraindik edo Opakuako mendatetik. Han gaudela, hilerrira joango gara, herriaren goialdean dagoena. Handik hormigoizko pista batek jarraitzen du, eta 600 metrotara futbol-zelia zaharrean utziko gaitu.

  • Distantzia: 9.330m.
  • Igoera: 396m.
  • Denbora: 2h. 35′
  • Zailtasuna: Ertaina
  • Ikusi profila




A Ioar desde Santa Cruz de Kanpezo

1. puntua: FUTBOL-ZELAIA

1. puntua: FUTBOL-ZELAIA

  • Altitudea: 637m.
  • Distantzia: 0m.
  • Denbora: 0h 00′

Futbol-zelai zaharraren ondoan bidegurutze bat dago, eta han, zenbait adierazle dituzten bi tantai ikus ditzakegu. Ezkerraldetik, PR-A 72 "Ioar bidea" gisa adierazita dagoenetik, itzuliko gara. Orain, hala ere, aurrerantz jotzen duen bideari jarraituko diogu; hots, PR-A 63 "Otsoen bidea" gisa adierazitakoari. Lur gorriko pista ona da, eta nagusiki artadiak daude. Lehen kilometroa bete eta gero bidegurutze batera helduko gara.

2. puntua: BIDEGURUTZEA UTZI OTSOEN BIDEA

Punto 2: cruce dejar senda los lobos

  • Altitudea: 652m.
  • Distantzia: 940m.
  • Denbora:

Ezkerraldetik, idazkunak adierazten duen moduan, Otsoen bideak jarraitzen du. Geuk ez dugu hori egingo eta aurrerantz jarraituko dugu. Hala, 360 metrotara, bidegurutze batera helduko gara. Bidegurutze horretatik saihesbide bat ateratzen da eskuinetara, eta beste bat ezkerretara. Aurrerantz jarraituko dugu, eta handik 70 metrotara, beste bidegurutze bat sortuko da.

3. puntua: BIDEGURUTZEA EZKERRETARA

Punto 3: bifurcación izquierda

  • Altitudea: 658m.
  • Distantzia: 1.380m.
  • Denbora:

Ezkerretarantz jarraituko dugu bide zabaletik. Han, PR ibilbidearen eta BTTrako 11. ibilbidearen seinaleak daude. Beste kilometro bat egin eta gero, beste bidegurutze batera helduko gara. Han, ezkerreko bideari ez diogu kasurik egin, aska batera eramaten duelako eta eskuinetarantz jarraituko dugu.

4. puntua: BIHURGUNEA ESKUINETARA

Punto 4: curva derecha

  • Altitudea: 709m.
  • Distantzia: 4.410m.
  • Denbora:

Bidea basoaren mugatik doan eremu batera irtengo gara, gure ezkerretara geratzen dena, eta larre zabala mugatzen duen alanbre-hesi bat ikusiko dugu. Panoramika irekiko da, eta hondoan Toloño-Kantabria mendilerroa ikusteko aukera izango dugu, eta hurbilago, mendi hauek: La Muela de San Roman, Soila, Arboro, Hornillo eta Perriain. PR-A 62 eta 63 adierazten duen tantai baten aurretik pasako gara, eta baita BTTrako 11. ibilbidetik. Aurrerantz jarraituko dugu eta berriz ere basoan sartuko gara, seinale haietako azkena ikusten dugun bidegurutze batera heltzeko, hasieratik partekatu ditugun ibilbideak utziko ditugulako.

5. puntua: BIRA EZKERRETARA

Punto 5: giro izquierda

  • Altitudea: 683m.
  • Distantzia: 3.590m.
  • Denbora: 0h 53′

Ezkerretarantz joko dugu, mendirantz, eta igotzen hasiko gara. Atzerantz begiratzen badugu, hondoan, La Peña Lapoblacion edo Leon Dormido gisa ezagutzen den haitzaren silueta ederra ikusiko dugu, haranaren gainetik nabarmentzen dena. Haitz hori, mendebalderantz zabaltzen da ganibet zorrotz bat gisa. Aldapa batzuetan gogortzen da eta eskuinetara jarraituko dugun lehen bidegurutze batera helduko gara. Handik 350 metrotara bigarrena agertuko da.

6. puntua: BIDEGURUTZEA ESKUINETARA

Punto 6: bifurcación derecha

  • Altitudea: 810m.
  • Distantzia: 4.400m.
  • Denbora:

Aurkezten diren bi aukerek balio dute, sakan paraleloetatik doazelako eta 8. puntuan elkartzen dira. Eskuinekoa aukeratuko dugu eta malda gogorrari ekingo diogu. Handik 180 metrotara eskuinera doan saihesbide bat baztertu eta aurrerantz jarraituko dugu. Gutxi erabilitako bide zabala, bidezidor estua bihurtzen da azkenean eta zeharkako beste bide batera atzeratzen da dagoeneko iturburuan gaudenean eta Peña Humada haitza eskuinetara utzi dugunean.

7. puntua: BIDEGURUTZEA EZKERRETARA

Punto 7: cruce izquierda

  • Altitudea: 1.221m.
  • Distantzia: 6.080m.
  • Denbora: 2h 08′

Iparraldeko lerro batean gaude, Grudo mendiaren azpian, baina ez gara zuzenean igoko, baizik eta ezkerretarantz joko dugu ekialdeko mendi-lepoaren bila. Hala, 160 metrotara lepo leun batera helduko gara.

8. puntua: ESKUINETARA BIRATZEA

Punto 8: girar derecha

  • Altitudea: 1.243m.
  • Distantzia: 6.240m.
  • Denbora:

Hemen, eskuineko aukera aukeratu beharko genuke 6. puntuan, eta dagoeneko, gugandik oso hurbil, Ioar eta Grudo mendien gailurrak ikus ditzakegu, lehenengoa errepikagailuarekin. Bideak ezkerretarantz egingo du, biratuz, eta handik gutxira beste bidegurutze bat aurkituko dugu.

9. puntua: BIDEGURUTZEA EZKERRETARA

Punto 9: bifurcación izquierda

  • Altitudea: 1.272m.
  • Distantzia: 6.610m.
  • Denbora:

Ezkerretarantz jarraituko dugu, eta berehala Grudo eta Ioar artean dagoen mendi-lepora helduko gara.

10. puntua: GRUDO-IOAR MENDI-LEPOA

Punto 10: Collado Grudo-Ioar

  • Altitudea: 1.328m.
  • Distantzia: 7.010m.
  • Denbora: 2h 26′

Zuzenean joan gintezke Ioarera, baina eskuinetara joko dugu,Grudoko ekialdeko kordala hartzen duen eta gailurrera heltzen den bidezidor diskretu batetik.

11. puntua: Grudo

Punto 11: Grudo

  • Altitudea: 1.370m.
  • Distantzia: 7.300m.
  • Denbora: 2h 35′

Nahiz eta Ioar menditik ongi bereizita egon, haren aurreko gailurtzat har liteke; izan ere, lerro zuzenean 670 metrora bakarrik baitago, eta 46 metroko malda tartea dago bien artean. Ez dugu aurkituko identifikatzen duen mendiko postontzirik baina eskaintzen dituen bistengatik merezi du bisitatzea. Gero, 10. puntuko mendi-lepora itzuliko gara, eta handik, Ioar mendiaren mendebaldeko gandorra hartuko dugu, bi paisaia oso desberdinak erakusten dituena: atlantikoa iparraldetik eta mediterraneoa hegoaldetik, Toloño-Kantabria-Codes mendilerro osotik gertatzen den bezala. Deigarria da hegoaldean dagoen Valle de los Penitentes harana, han dauden bi monolito lerroak petrifikatuta dauden eta gailurrerantz prozesio penagarrian doazen izaki misteriotsuak diruditelako.

12. puntua: Ioar

Punto 12: Ioar

  • Altitudea: 1.416m.
  • Distantzia: 8.070m.
  • Denbora: 2h 55′

Ioar mendiak 1.416 metroko altuera du, eta Codes mendilerroan gehien bisitatutako gailurra da. Izan ere, kilometro askotatik ikus daitekeen errepikagailu handiaren zerbitzu-pista hara heltzen da. Horrez gain, erpin geodesiko bat, burdinazko gurutze metaliko bat, mendiko postontzi bat eta probintzia mugatzeko piramide klasiko bat daude. Mendi horrek Grudotik ezkutatzen zizkigun bistak handituko dira, noski, eta izugarriak dira. Jaitsiera ekialdeko ertzetik hasiko dugu, eta bista bikainak ditu La Plana, Malpica eta Costalera mendietara. Ia airetik egindako tarte batean, zailtasunik gabe hel gaitezke La Plana edo Nafarroako menditik bereizten gaituen labarraren gainean erortzen den puntara. Handik, Codesko Santutegitik La Llana mendi-lepora sartzen den bidezidorra joaten da. Aipatutako talaiara heldu bagara, 100 metro egingo ditugu atzerantz, iparraldeko isurialdetik pagadira jaistea ahalbidetuko gaituen igarobide eroso bat aurkitu arte.

13. puntua: SAIHESBIDEA PAGADIRA

Punto 13: desvío al hayedo

  • Altitudea: 1.360m.
  • Distantzia: 8.480m.
  • Denbora:

Hortaz, erraz sartuko gara pagadira, eta errepikagailutik jaisten den bidezidorrera lotuko diogu. Aipatutako ertzetik joan nahi izango ez bagenu, aukera hori genuen. Jaitsieran berehala aterako gara lur garbi batera, eta La Llana mendi-lepora helduko gara. Ezkerrerantz joateko joerarekin, ipar-ekialderantz, San Cristobalgo muinopean kokatuko gara, seinale-tantai bat dagoen tokian.

14. puntua: LA LLANA MENDI-LEPOKO TANTAIA

Punto 14: poste Collado La Llana

  • Altitudea: 1.201m.
  • Distantzia: 9.640m.
  • Denbora: 3h 22′

Suebaki bat jaisten da Ioar mendiaren hegaletatik eta San Cristobalerantz igotzen da. Zeharkatu eta tarte labur batean koniferoen artean ibiliko gara, PR-A 72 "Senda Ioar" bidearen marka zuri-horiei jarraituz. Handik 150 metrotara, bidegurutze bat aurkituko dugu , eta aurrerantz-eskuinerantz jarraituko dugu.

15. puntua: BIDEGURUTZEA ESKUINETARA

Punto 15: bifurcación derecha

  • Altitudea: 1.205m.
  • Distantzia: 9.790m.
  • Denbora:

Aurrerantz-eskuinerantz jarraituko dugu eta pagadiaren artean dagoen bidezidor estu batetik jaisten hasiko gara. Seinaleei erne egon beharko gara. 16. puntura heltzean eskuinetara biratu beharko dugu.

16. puntua: BIDEGURUTZEA ESKUINETARA

Punto 16: cruce derecha

  • Altitudea: 1.167m.
  • Distantzia: 10.210m.
  • Denbora:

Puntu honetan eskuinetarantz biratuko dugu

17. puntua: BIDEGURUTZEA ESKUINETARA

Punto 17: cruce derecha

  • Altitudea: 1.041m.
  • Distantzia: 10.950m.
  • Denbora:

740 metro aurrerago, jaisten ari garela, zeharkako pista batera irtengo gara. Han, eskuinetarantz joko dugu. 200 metrotara aurkituko dugun bigarren bidegurutzean, jaisten jarraituko dugu, ezkerretarantz, eta beste 100 metro aurrerago beste bidegurutze bat aurkituko dugu.

18. puntua: BIDEGURUTZEA EZKERRETARA

Punto 18: bifurcación izquierda

  • Altitudea: 995m.
  • Distantzia: 11.240m.
  • Denbora:

Ezkerretara biratuko dugu, eta malda handia aurkituko dugu. 900 metro ibiliko gara Santikurutze Kanpezutik gailurreko errepikagailura eramaten duen pista nagusira irten arte.

19. puntua: PISTA NAGUSIRA ATERATZEA

Punto 19: salida a pista principal

  • Altitudea: 809m.
  • Distantzia: 12.140m.
  • Denbora: 3h 56′

Eskuinetara joko dugu, eta eskuinaldetik eta ezkerraldetik agertzen diren saihesbide batzuk kontuan hartu gabe, beherantz jarraituko dugu pista nagusia utzi gabe. Zenbait tartetan, aurretik Soila mendiak ikus daitezke, "El Castillo" nahastezina ezkerraldean duela, eta Hornillo mendia Pierola Komentuaren atzetik. Hala, abiapuntura helduko gara, futbol-zelaiaren ondoan, eta ibilbidea bukatuko dugu.

20. puntua: AMAIERA FUTBOL-ZELAIA

Punto 20: final campo de fútbol

  • Altitudea: 637m.
  • Distantzia: 13.910m.
  • Denbora: 4h 21′

« Igo